مزرعه قهوه | صفر تا 100 کاشت تا برداشت درخت قهوه

مزرعه قهوه و مناطق کشت درخت قهوه تاثیر مستقیم روی طعم، عطر و میزان کافئین قهوه و اسپرسویی دارد که شما در طول روز میل میکنید. مناطق و مزارع قهوه دارای شرایط آب و هوایی، میزان بارنگی و نوع خاک مشخص هستند که هر کدام از این عوامل روی کیفیت نهایی دانه و پودر قهوه تاثیر دارد.

در این مطلب قصد داریم به طور دقیق مراحل طی کردن رشد و پروش درخت قهوه را در مزرعه قهوه بررسی کنیم؛ از شرایط رشد و پروش گیاه گرفته تا مراحل کاشت و برداشت و همچنین نحوه تاثیرگذاری مواردی همچون شرایط اقلیمی روی طعم و عطر نهایی دانه قهوه، پس توصیه میکنیم تا انتها این مطلب همراه ما باشید.

مزرعه قهوه چیست؟

بزارید به زبان ساده یک توضیح کلی بدیم؛ قهوه یا اسپرسویی که ما هر روز میخوریم عصاره خارج شده از پودر قهوه میباشد که این پودر از آسیاب و خرد شدن دانه های قهوه بدست میاد. حالا این دانه قهوه در واقع هسته و دانه سبز رنگ وسط یک میوه قرمز رنگ شبیه به گیلاس میباشد که توسط درخت یا بوته قهوه پرورش داده میشود. این درخت نیز نیاز به یک زمین و منطقه ای برای رشد دارد که به این زمین مزرعه قهوه گفته میشود.

هسته داخل گیلاس قهوه که سبز رنگ میباشد به قهوه سبز مشهور است که این قهوه پس از انتقال از مزرعه به کارخانه و کارگاه های فرآوری، شسته، خشک و دسته‌بندی می‌شود و برای آنکه قابل خوردن شود باید برشته شده و بو داده شود که در اصطلاح به آن رست شدن قهوه گفته میشود، به کشورهای مختلف ارسال می‌شود و پس از رست، دانه قهوه آماده آسیاب و دم‌آوری خواهد بود.

مزارع قهوه دارای یک نقطه اشتراک مهم هستند و آن هم قرار گرفتن روی خط استوا و نواحی استوایی میباشد؛ دلیل این موضوع نیز این است که درخت قهوه برای رشد نیاز به دمای بالا و بارندگی زیاد دارد که این شرایط آب و هوایی فقط در نواحی استوایی کره زمین وجود دارد.  به همین خاطرم هست که تقریباً تمام مزارع قهوه روی یک خط قرار میگیرند که به آن در اصطلاح کمربند قهوه Coffee Belt گفته میشودکه بین مدارهای رأس‌السرطان و رأس‌الجدی (نواحی استوایی) قرار دارد.

ما ابتدا گفتیم که زنجیره تولید قهوه و مشخصات نهایی یک قهوه از مزرعه قهوه شکل میگیرد؛ پس اگر ناحیه رشد و پرورش درخت قهوه یکسان میباشد پس چه عاملی باعث میشود که قهوه ها از لحاظ طعمی، عطری و میزان کافیین باهم متفاوت شوند؟

انواع مزارع قهوه

گفتیم مزرعه های قهوه روی یک کمربند اصلی قرار میگیرند که درخت قهوه در آنها رشد میکنند؛ این کمربند از مناطقی در بخش‌هایی از آمریکای مرکزی و جنوبی، آفریقا و آسیا عبور میکند که شرایط زیر در این مناطق یکسان است:

• دمای مناسب و نسبتاً ثابت
• ارتفاع مناسب از سطح دریا
• بارندگی زیاد
• خاک حاصلخیز
•  رطوبت هوای مناسب
• نور خورشید کنترل‌شده

ولی نکته اساسی و مهمی که اینجا باعث میشود مزارع قهوه با هم فرق کنند 2 مورد اول میباشد که برای تمام گونه های قهوه یکسان نیست و همین 2 مورد باعث میشود که تفاوت قهوه ها مشخص شود و قهوه ها دو نژاد اصلی عربیکا و روبوستا داشته باشند.

مزارع قهوه عربیکا و روبوستا

درخت قهوه مانند بسیاری از گیاه های دیگر دارای نژادهای مختلفی میباشد که 2 نژاد آن از همه بیشتر معروف میباشند؛ نژاد عربیکا و نژاد روبوستا که مزرعه قهوه این 2 نژاد باهم از شرایط اقلیمی و آب و هوایی تفاوت هایی دارند.

مزارع قهوه نژاد عربیکا در ارتفاع های بالا از سطح دریا قرار دارند (800 – 2000متر) و دما در این مزارع 15 تا 25 درجه میباشد و بیشتر در نواحی آمریکای جنوبی و آفریقا قرار دارند در حالی که مزارع قهوه روبوستا در ارتفاع های کمتر (500-800متر) و دمای بالا تر (25 تا 32) درجه میباشند و در نواحی قاره آسیا قرار دارند.

پس علت اصلی تفاوت مزارع قهوه عربیکا و روبوستا را متوجه شدیم که باعث میشوند طعم، عطر و کافیین قهوه ها باهم فرق کنند که مهمترین این تفاوت ها بدین ترتیب میباشد:

مشخصات مزرعه قهوه عربیکا:

* اسیدیته و ترشی بیشتر
* طعم و رایحه متنوع و پیچیده
* شیرینی طبیعی بیشتر
*خرابی و حساسیت بیشتر
* تلخی و کافیین کمتر نسبت به روبوستا

خرید دانه قهوه عربیکا

مشخصات مزرعه قهوه روبوستا:

* کافئین و انرژی بالاتر
* تلخی بیشتر و عطر و رایحه کم
* غلظت و بدنه سنگین‌تر و غلیظ تر
* کرما و خامه بیشتر در اسپرسو
* مقاومت بالاتر گیاه

خرید دانه قهوه روبوستا

مزرعه قهوه سنتی و صنعتی

تابحال شده یک محصول کشاورزی یا یک میوه بخورید و این جمله رو بگید که چرا اینقدر بی طعم و بیمزست ولی همان میوه را از یک جای دیگر خورده باشید و متوجه تفاوت طعم آن شوید؟ دلیل این موضوع در تولید سنتی و صنعتی محصول کشاورزی میباشد؛ در تولید صنعتی مقدار تولید و محصول را با عوامل خارجی افزایش داده ولی کیفیت محصول نهایی کم میشود. در مورد قهوه نیز این موضوع صادق است:

مزارع قهوه ای که به طور سنتی وجود دارند چون در نواحی استوایی قرار میگیرند درختان بزرگی روی این مزارع را میپوشانند و این درختان قهوه در سایه این درختان با رطوبت زیاد رشد میکنند که کیفیت عطر و رایحه آنها بسیار زیاد است. به این مزرعه قهوه در اصطلاح مزارع سایه‌دار (shade grown یا رشد در سایه) گفته میشود.

اما مزارع قهوه صنعتی وجود دارند که درختان بلند جنگلی در آنها قطع می‌شوند تا گیاه قهوه به‌طور مستقیم در معرض نور خورشید قرار گیرد و با این کار مقدار محصول آن افزایش یابد ولی بالطبع کیفیت نهایی آن کاهش میباشد. به این مزرعه قهوه مزارع آفتاب‌گیر (sun grown یا رشد در نور آفتاب) گفته میشود.

فرآوری برداشت قهوه

درخت های قهوه تقریباً بعد از گذشت 5 الی 6 سال شروع به شکوفه و میوه دادن میکنند و گیلاس های آنها به مرحله برداشت میرسند که این گیلاس ها توسط تجهیزات پیشرفته یا کارگرها چیده و برداشت میشوند. دانه داخل این میوه ها بعد از برداشت جدا میشوند و با 3 روش اصلی فرآوری شده که این روشها تاثیر مستقیمی روی کیفیت و طعم نهایی قهوه دارند که در ادامه آنها را بررسی خواهیم کرد:

1. فرآوری شسته یا Washed

مزرعه قهوه با روش شسته به این شکل میباشد گوشت گیلاس قهوه قبل از خشک شدن از دانه جدا می‌شود و سپس دانه در خازن آب بزرگ شسته میشود؛ در این روش قهوه طعمی شفافتر و واضح تر با کیفیت بالاتر خواهد داشت ولی مشکل این است که هزینه آب و انرژی در آن بسیار زیاد است و به همین خاطر این روش فقط برای دانه های قهوه عربیکا خاص و ویژه استفاده میشود.

2. فرآوری طبیعی یا Natural

این روش فرآوری دانه های قهوه اصلی ترین روش فرآوری دانه های قهوه عربیکا میباشد. در روش طبیعی یا خشک؛ گیلاس قهوه به صورت کامل با دانه خشک می‌شود و دانه پس از خشک شدن از میوه توسط دستگاه های خاص جدا می‌شود. این روش تلخی قهوه را کمتر کرده و باعث ایجاد طعم‌های میوه‌ای و شیرین‌تر در قهوه شود.

3. فرآوری عسلی یا Honey

در روش فرآوری عسلی بخشی از لایه چسبناک میوه روی دانه باقی می‌ماند و سپس دانه خشک می‌شود و درواقع روشی بین 2 روش قبلی میباشد. این فرآیند عمدتاً در کشورهای آمریکای مرکزی مانند کاستاریکا و السالوادور استفاده می‌شود. روش عسلی هم مثل روش شسته خیلی صرفه اقتصادی ندارد ولی قهوه ای که به شما میدهد کیفیت بالایی خواهد داشت.

بزرگترین مزارع قهوه جهان

یک اشتباه بسیار رایجی که در مورد خرید قهوه وجود دارد شناخت بزرگترین و بهترین تولید کنندگان قهوه جهان میباشد که در این بخش کمی آن را بررسی خواهیم کرد.

خیلی ها با شنیدن قهوه فرانسه، اسپرسو و قهوه ترک این تصور را دارند که کشورهای فرانسه، ایتالیا و ترکیه از تولید کنندگان قهوه بشمار میروند در حالی که هیچ کدام از این 3 کشور اصلاً هیچ مزرعه قهوه ای ندارند و شرایط آب و هوایی این کشورها برای تولید قهوه مناسب نیست و نام این کشورها فقط بخاطر روش عصاره گیری از قهوه معروف شده است.

قهوه در کشورهای زیادی تولید می‌شود و هر منطقه می‌تواند ویژگی‌های طعمی خاص خود را داشته باشد. اما یک نکته بسیار مهم وجود دارد اینکه یک سری کشورها و مناطق بزرگترین مزارع قهوه جهان را دارند و یک سری از کشورها بهترین مزارع را؛ یادتان باشد بین بزرگترین و بهترین تفاوت بسیار است و در ادامه آنها را معرفی خواهیم کرد:

1. قهوه برزیل

وقتی اسم بزرگترین مزرعه قهوه در جهان میاد فقط یک نام وجود دارد که خودش را نشان میدهد آن هم برزیل است. برزیل با اختلاف بزرگترین تولیدکنندگان قهوه در جهان است که بیش از 60 درصد قهوه جهان را تامین میکند. مزارع بزرگ قهوه در این کشور نقش مهمی در تأمین بازار جهانی دارند که اکثراً هم قهوه روبوستا میباشد.

قهوه عربیکا برزیل با یک مشخصه خاص به فروش میرسد و آن هم قیمت اقتصادی و ارزان با طعم محبوب شکلاتی و کاراملی میباشد که برای میکس شدن با قهوه روبوستا برای اسپرسو بسیار عالی میباشد.

2. قهوه ویتنام

همان جایگاهی که برزیل برای قهوه عربیکا دارد ویتنام برای قهوه روبوستا دارد و بزرگترین مزارع قهوه روبوستا داخل این کشور میباشد. ویتنام پرفروش ترین دانه قهوه در داخل ایران میباشد؛ دلیل آن هم کاملاً مشخص است، ویتنام ارزان ترین دانه قهوه بین تمام قهوه های عربیکا و روبوستا را دارد.

دقت کنید قیمت پایین این قهوه نشان از کیفیت کم آن نیست؛ این کشور بخاطر حجم تولید بسیار بالا قیمت تمام شده قهوه آن نسبت به کشورهای دیگر پایین تر میباشد. قهوه ویتنام دارای تلخی بالا با کافیین بسیار زیاد میباشد و برای کسانی که بدنبال انرژی بالا از قهوه هستند بهترین گزینه خرید است.

3. قهوه کلمبیا

مزرعه قهوه در کشور کلمبیا به دلیل شرایط جغرافیایی و تنوع مناطق کشت، جایگاه مهمی در بازار جهانی دارد. بسیاری از کارشناسان جهان این اعتقاد را دارند که کلمبیا بهترین و باکیفیت ترین قهوه عربیکا جهان را به بازار ارائه میکند.

داخل ایران نیز عربیکا کلمبیا بالاترین قیمت بین تمام قهوه ها دارا میباشد. ترشی و اسیدیته متعادل، شیرینی مناسب و طعم‌های میوه‌ای در مورد این قهوه باعث شده برای کسانی که دنبال قهوه دمی، قهوه فرانسه هستند این قهوه ایده آل باشد.

4. قهوه اتیوپی

اتیوپی مهد قهوه جهانه و برای اولین بار قهوه در این کشوره کشف شده. مزرعه قهوه در این کشور یک چیز بسیار متنوع و عجیبه، تنوع ژنتیکی گیاه قهوه در این کشور بسیار قابل توجه است که باعث شده این کشور قهوه های عربیکا خاص جهان را تولید کند.

قهوه‌های اتیوپی معمولاً به داشتن طعم‌های گلی، میوه‌ای و پیچیده معروف هستند و کسانی که با قهوه عشق بازی میکنند؛ اتیوپی اولین گزینه خرید قهوه برای آنها میباشد.

5. قهوه اوگاندا

اوگاندا کشوری در آفریقاست که یک برتری خاص نسبت به سایر کشورهای قهوه دارد. این کشور هم دارای مزرعه قهوه در ارتفاع بالا میباشد و هم در ارتفاع پایین و توانسته هم قهوه عربیکا و هم روبوستا تولید کند.

قهوه روبوستا اوگاندا بخاطر بافت و کرما عالی خود شناخته میشود و قهوه عربیکا اوگاندا نیز کیفیت خوبی دارد.

مسیر قهوه از مزرعه تا فنجان

برای جمع بندی مطلب مزرعه قهوه یک خلاصه از مسیری که قهوه از مزرعه تا فنجانی که ما میل میکنیم برای شما آماده کردیم:

کاشت دانه → رشد گیاه بعد 3 ماه → گل‌دهی بعد از 5 سال → تشکیل گیلاس بعد از 5.5 سال → برداشت میوه → فرآوری و جدا کردن دانه → خشک کردن دانه سبز → پاکسازی و درجه‌بندی دانه → صادرات به تمام کشور → رست و برشته کردن → آسیاب و پودر کردن → دم‌آوری با دستگاه های اسپرسوساز، فرنچ پرس و قهوه جوش

دقت کنید که هر کدام از این مراحل می‌تواند روی کیفیت نهایی قهوه و اسپرسو شما و همچنین قیمت تاثیرگذار باشد. به طور مثال در برخی مزارع قهوه دانه به صورت دستی و توسط کارگرها از درخت چیده میشود؛ اینکار باعث میشود میوه های رسیده به درستی چیده شده و کیفیت بار قهوه افزایش یابد ولی بالطبع هزینه نهایی بسیار افزایش میابد نسبت به برداشت یکباره دانه قهوه که با دستگاه های صنعتی انجام میشود.

در صورتی که در مورد مزرعه قهوه و نحوه تولید قهوه در مزارع مختلف سوالی داشتید میتوانید آن را از قسمت نظرات با ما به اشتراک بگذارید. و فراموش نکنید که مزرعه قهوه در ایران وجود ندارد و تمام فروشندگان قهوه در ایران همگی فقط عمل رست و برشته کردن را انجام میدهند که ما یکی از بزرگترین کارخانه های رست را داخل ایران را داریم که میتوانید از لینک زیر وارد سایت شده و خرید خود را ثبت کنید.

خرید قهوه اسپرسو